5 maja 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy wprowadzający do polskiego porządku prawnego Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) — nowy, dobrowolny instrument oszczędnościowo-inwestycyjny dla osób fizycznych. Konstrukcja zakłada odejście od klasycznego opodatkowania dochodów kapitałowych (tzw. podatku Belki) na rzecz podatku od wartości aktywów, z istotnymi zwolnieniami. Poniżej przedstawiamy najważniejsze założenia projektu, jego konstrukcję podatkową oraz praktyczne implikacje dla inwestorów.

Status legislacyjny — to wciąż projekt

Należy podkreślić, że przyjęcie projektu przez Radę Ministrów 5 maja 2026 r. zamyka wyłącznie etap rządowy prac legislacyjnych. Kolejnym krokiem jest skierowanie projektu do Sejmu i procedowanie w parlamencie. Do czasu uchwalenia ustawy i jej publikacji w Dzienniku Ustaw ostateczny kształt przepisów może ulec zmianie, a przedstawione poniżej parametry mają charakter projektowanych założeń. Planowany termin wejścia w życie to 1 stycznia 2027 r. (pierwotnie zakładano 1 lipca 2026 r.).

Czym jest OKI — podstawowe założenia

OKI ma być dobrowolnym kontem inwestycyjnym, które umożliwi lokowanie środków m.in. w akcje, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, obligacje czy lokaty bankowe, przy zachowaniu pełnej kontroli nad środkami. Kluczowe założenia konstrukcyjne projektu to:

• Dobrowolność i płynność: środki można wpłacać i wypłacać w dowolnym momencie — bez wymogu długoterminowego utrzymywania środków czy regularnych wpłat, co odróżnia OKI od IKE i IKZE.
• Krąg uprawnionych: umowę o prowadzenie konta będzie mogła zawrzeć osoba pełnoletnia; jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI.
• Dostawcy: konta będą oferować instytucje finansowe — banki krajowe, domy maklerskie, zakłady ubezpieczeń, fundusze inwestycyjne oraz dobrowolne fundusze emerytalne.
• Brak opłat za czynności podstawowe: otwarcie konta, wpłaty i wypłaty mają być wolne od opłat.
• Umowa parasolowa: projekt dopuszcza korzystanie z różnych form inwestowania (np. rachunku maklerskiego i funduszy) w ramach jednego OKI u jednego dostawcy.

Konstrukcja podatkowa — podatek od wartości aktywów zamiast podatku Belki

Istotą OKI jest zmiana modelu opodatkowania. Dochody (przychody) z aktywów zgromadzonych na koncie — np. odsetki z lokat czy dywidendy — nie będą podlegały opodatkowaniu tzw. podatkiem Belki (19% zryczałtowany podatek od dochodów kapitałowych, art. 30a ustawy o PIT). W zamian aktywa zgromadzone na OKI objęte zostaną nowym podatkiem od wartości aktywów, przy czym przewidziano istotne zwolnienia kwotowe.

Limity zwolnień

• Aktywa inwestycyjne (denominowane w złotych, m.in. akcje, obligacje inne niż strukturyzowane i oszczędnościowe, jednostki uczestnictwa funduszy, listy zastawne) — pełne zwolnienie do kwoty 100 tys. zł.
• Aktywa oszczędnościowe (m.in. środki pieniężne, lokaty bankowe, skarbowe obligacje oszczędnościowe) — zwolnienie do kwoty 25 tys. zł.

Podatek od wartości aktywów naliczany będzie wyłącznie od nadwyżki ponad wskazane limity.

Stawka podatku

Stawka podatku od wartości aktywów ma wynosić 19% wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej w dniu 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy. W 2027 r. stawka ta ma wynieść 0,85% wartości aktywów. Według założeń projektu w kolejnych latach stawka pozostanie powiązana ze stopą referencyjną NBP, jednak nie będzie mogła być niższa niż 0,1%.

Waloryzacja limitów

Od 2030 r. kwota aktywów zwolnionych z opodatkowania ma być waloryzowana o wskaźnik inflacji (CPI) z pierwszych trzech kwartałów roku ubiegłego, tak aby limity nie traciły realnej wartości.

Praktyczne implikacje dla inwestorów

Mechanizm oparty na wartości aktywów jest preferencyjny przy osiąganiu ponadprzeciętnych stóp zwrotu — wraz ze wzrostem rentowności inwestycji rośnie korzyść podatkowa w porównaniu z podatkiem Belki. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na kilka kwestii praktycznych:

• Tylko nowe środki: preferencje mają obejmować wyłącznie nowe środki wpłacone na konto. Posiadane już akcje czy obligacje nie wejdą automatycznie do reżimu OKI — wymagałoby to ich sprzedaży i ponownego zainwestowania w ramach konta.
• Ryzyko podatku przy stratach: podatek od wartości aktywów jest należny od wartości nadwyżki ponad limit niezależnie od tego, czy w danym roku osiągnięto zysk — to istotna różnica wobec podatku od dochodu.
• Obowiązki dostawców: instytucje finansowe będą zobowiązane do określenia profilu inwestycyjnego klienta i informowania o odpowiedniości produktu.
• Rozliczenia: rozliczenia podatkowe związane z OKI mają odbywać się za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego.

Rząd szacuje, że wprowadzenie OKI skieruje na Giełdę Papierów Wartościowych dodatkowo ok. 74 mld zł do 2040 r. i poprawi płynność rynku, w szczególności w sektorze MŚP.

Wsparcie Kancelarii ATL

Kancelaria ATL specjalizuje się w sporach konsumenckich z instytucjami finansowymi oraz w doradztwie z zakresu prawa rynku finansowego i prawa konsumenckiego. W związku z projektowanym wprowadzeniem Osobistych Kont Inwestycyjnych oferujemy:

• analizę prawną projektowanych przepisów oraz ich wpływu na sytuację inwestorów indywidualnych;
• ocenę dokumentacji umownej oferowanej przez instytucje finansowe (umowy o prowadzenie OKI, regulaminy, klauzule dotyczące opłat) pod kątem zgodności z prawem konsumenckim i niedozwolonych postanowień umownych (art. 385¹ k.c.);
• doradztwo w zakresie obowiązków informacyjnych instytucji finansowych wobec klientów;
• monitoring dalszego przebiegu prac legislacyjnych i przygotowanie aktualizacji prawnych po uchwaleniu ustawy.

Zapraszamy do kontaktu w celu omówienia indywidualnej sytuacji.